Crowdfunding i zbiórki społeczne
Coraz popularniejszym sposobem jest crowdfunding – czyli finansowanie społecznościowe. Fundacja może prowadzić zbiórki publiczne albo korzystać z serwisów fundraisingowych, takich jak Zrzutka.pl czy Siepomaga.
Pamiętaj przy tym, że zbieranie gotówki (np. do puszek) lub darów rzeczowych w miejscach publicznych wymaga wcześniejszego zgłoszenia na portalu zbiorki.gov.pl.
Przykład:
Fundacja Siepomaga sama w sobie działa jako platforma crowdfundingowa – dzięki zaangażowaniu tysięcy darczyńców finansuje leczenie i rehabilitację osób chorych.
Z kolei Fundacja Podaj Dalej prowadziła zbiórkę na kolenie dla dzieci z niepełnosprawnościami, wykorzystując Zrzutka.pl.
Atuty tego źródła finansowania:
- środki od osób, które podzielają wartości fundacji,
- prostsze formalności w przypadku niektórych form (zwłaszcza w przypadku zbierania przez Internet),
- możliwość zaangażowania szerokiej społeczności.
Wyzwania:
- czasochłonność – skuteczne zbieranie środków wymaga stałej i przemyślanej komunikacji,
- konieczność budowania społeczności wokół idei,
- potrzeba wiedzy marketingowej i nieco wiedzy technicznej.
Podsumowując, crowdfunding to szybki sposób na zebranie środków, ale wymaga umiejętnej komunikacji i budowania społeczności wokół idei. Sprawdza się szczególnie w przypadku akcji nagłych lub projektów o dużym ładunku emocjonalnym.
Dotacje – stabilne, ale konkurencyjne źródło
Drugim, bardzo istotnym źródłem finansowania fundacji są dotacje. Mogą one pochodzić z budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego, funduszy unijnych, a także z programów korporacyjnych. Przykłady takich konkursów dotacyjnych to m.in. Fundusz Inicjatyw Obywatelskich (FIO), Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich, czy Aktywni+.
Przykład:
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę prowadzi Centrum Wsparcia dla Dzieci, Młodzieży i Rodziców w Kryzysie Psychicznym, finansowane z Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025. Dzięki dotacji z Ministerstwa Zdrowia możliwe było uruchomienie całodobowego telefonu i czatu online, z którego korzystają tysiące młodych osób w kryzysie. Projekt pokazuje, że dotacje pozwalają realizować długofalowe, systemowe działania.
Zalety dotacji:
- stabilność finansowania na czas trwania projektu,
- możliwość pozyskania większych kwot (np. w program ogólnopolskich finansowanych ze środków krajowych są to kwoty rzędu 300, czy 400 tys. zł.),
- szansa na rozwój organizacji i pokrycie części kosztów stałych.
Wady:
- duża konkurencja – z reguły jedynie kilkanaście procent organizacji otrzymuje te środki,
- skomplikowane procedury aplikacyjne i rozliczeniowe,
- warunkowy charakter – każda złotówka musi być rozliczona (jak nie wydasz środków zgodnie z budżetem i treścią wniosku, to musisz je oddać).
Więcej o możliwościach zdobywania dotacji z samorządu na działalność fundacji przeczytasz tutaj.
W kontekście dotacji z samorządu polecamy również nasz kurs online w tym temacie.
Podsumowując, dotacje pozwalają realizować duże i długofalowe projekty, ale są zwykle trudne do zdobycia i wymagają precyzyjnego rozliczenia. Dla wielu fundacji to fundament rozwoju, choć nie powinien być jedynym źródłem finansowania. Część organizacji zaczyna od mniejszych dotacji i dopiero później szuka większych programów.
Współpraca z biznesem – nie tylko darowizny
Firmy coraz częściej angażują się w działania społeczne w ramach CSR (społecznej odpowiedzialności biznesu). Współpraca z biznesem może przybrać różne formy:
- wsparcie finansowe (darowizny),
- przekazanie sprzętu lub materiałów,
- pomoc merytoryczna, np. przy pisaniu wniosków,
- realizacja wspólnych projektów,
- organizacja wolontariatu pracowniczego.
Takie partnerstwa pozwalają fundacjom nie tylko zdobyć środki, ale także budować długofalowe relacje. Trzeba jednak pamiętać, że każda firma oczekuje określonych korzyści – np. wizerunkowych.
Przykład
Fundacja Rak’n’Roll prowadzi program „Daj Włos!”, w którym kobiety oddają włosy, a partnerzy biznesowi finansują wykonanie peruk dla osób po chemioterapii. Wsparcie firm fryzjerskich i sponsorów umożliwia nie tylko zakup peruk, ale też prowadzenie kampanii społecznych. To przykład, jak współpraca z biznesem przekłada się na realną pomoc dla chorych.
Zalety:
- daje szerokie możliwości wsparcia finansowego, rzeczowego i promocyjnego,
- pozwala nawiązać długofalowe partnerstwa i dotrzeć do nowych odbiorców.
Wady:
- wymaga czasu na budowanie relacji, a firmy oczekują wymiernych korzyści (np. wizerunkowych), co nie zawsze łatwo pogodzić z misją społeczną.
Podsumowując, partnerstwo z biznesem daje dostęp do pieniędzy, wiedzy i kontaktów, ale wymaga czasu i dopasowania oczekiwań obu stron. Dobrze zaplanowana współpraca może jednak otworzyć fundacji drzwi do nowych możliwości.
Działalność sprzedażowa – odpłatna i gospodarcza
Fundacje mogą prowadzić działalność odpłatną pożytku publicznego (np. organizacja warsztatów, sprzedaż publikacji) i / lub działalność gospodarczą. To cenne źródło finansowania, bo pozwala elastycznie decydować o przeznaczeniu uzyskanych środków.
Przykład
Fundacja Damy Radę z Tarnobrzega rozwija ofertę zajęć i warsztatów dla rodziców i dzieci, łącząc działalność nieodpłatną z odpłatną. Prowadzi m.in. zajęcia muzyczne Gordonki, warsztaty sensoplastyczne, a jednocześnie rozwija działalność gospodarczą – sprzedaż artykułów okołoporodowych i akcesoriów niemowlęcych, także w modelu online. Wypracowany w ten sposób zysk jest przeznaczany na działania społeczne, np. Akademię Rodzica.
Zalety:
- większa swoboda w wydatkowaniu środków,
- możliwość przetestowania pomysłu w formie działalności odpłatnej,
- angażowanie wolontariuszy.
Ograniczenia:
- działalność gospodarcza nie może być dominującą aktywnością fundacji,
- działalność odpłatna jest regulowana przepisami i nie może obejmować wszystkiego.
Więcej o działalności gospodarczej w fundacji przeczytasz tutaj.
Z kolei o działalności odpłatnej pożytku publicznego dowiesz się więcej tutaj.
Podsumowując, prowadzenie sprzedaży daje fundacji większą niezależność finansową i swobodę w wydatkowaniu środków. To dobre rozwiązanie dla organizacji, które mają jasno określone produkty lub usługi i potrafią je rozwijać.
Wsparcie na tworzenie miejsc pracy w przedsiębiorstwie społecznym
Fundacje, które chcą działać jako przedsiębiorstwa społeczne, mogą korzystać z dodatkowych form wsparcia, m.in. z OWES, Funduszu Pracy czy PFRON. Programy takie jak Warto być przedsiębiorstwem społecznym! pozwalają na uzyskanie nawet ponad 100 tys. zł. rocznie na finansowanie kosztów bieżących i wynagrodzenia pracowników. kilkuset tysięcy złotych dofinansowania na utworzenie miejsc pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.
Przykład
Fundacja Na Zielonym z Gliwic zajmuje się edukacją ekologiczną, promocją zdrowej żywności i wsparciem lokalnego rolnictwa. Od 2016 roku rozwija działania ekonomiczne, a od 2022 roku działa jako przedsiębiorstwo społeczne, dzięki dofinansowaniu z OWES. Prowadzi m.in. Targ na Zielonym – cykliczne wydarzenie, które łączy lokalnych producentów żywności i rękodzieła z mieszkańcami, oraz projekt Paczka na Zielonym, umożliwiający zamawianie ekologicznych produktów z dostawą do domu. To przedsięwzięcia, które nie tylko wspierają lokalnych rolników, ale też tworzą miejsca pracy dla osób zaangażowanych w działalność fundacji.
Zalety:
- możliwość finansowania miejsc pracy niedostępnych dla zwykłych firm,
- realne wsparcie osób w trudnej sytuacji,
- możliwość pozyskania wsparcia na utworzenie i utrzymanie miejsca pracy w kwocie ok. 70 tys. zł.,
- dodatkowe środki na bieżącą działalność organizacji.
Wady:
- konieczność spełnienia warunków statusu przedsiębiorstwa społecznego, co wiąże się z dodatkowymi wymogami formalnymi np. koniecznością składania corocznych sprawozdań,
- ograniczona dostępność środków (np. w Programie Warto być Przedsiębiorstwem Społecznym!),
- konieczność spełnienia formalnych warunków i regulaminów, w tym w przypadku dotacji z OWES konieczność utrzymania miejsca pracy przez 18 miesięcy,
- uzależnienie od projektowych harmonogramów i konkursów dotacyjnych.
Podsumowując, dotacje na zatrudnienie osób zagrożonych wykluczeniem pozwalają fundacji pełnić ważną rolę społeczną i jednocześnie budować stabilny zespół. To jednak źródło wymagające dodatkowych formalności i konsekwencji w utrzymaniu miejsc pracy.
Status organizacji pożytku publicznego (OPP)
Fundacja, która prowadzi działalność pożytku publicznego przez co najmniej dwa lata, może uzyskać status OPP. Nie jest to bezpośrednie źródło pieniędzy, ale otwiera dodatkowe możliwości, takie jak:
- zbieranie 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych,
- preferencyjne korzystanie z nieruchomości Skarbu Państwa i samorządów,
- ulgi podatkowe.
To duża szansa na stabilizację finansową, szczególnie jeśli fundacja potrafi skutecznie promować swój numer KRS.
Przykład:
Fundacja Obywatelska Fundacja Pomocy Dzieciom posiada status OPP i co roku pozyskuje środki z 1,5% podatku PIT. Dzięki tym wpływom finansuje leczenie, rehabilitację oraz zakup sprzętu medycznego dla chorych dzieci i młodzieży. To realne wsparcie, które trafia bezpośrednio do rodzin w trudnej sytuacji i pozwala fundacji prowadzić działania pomocowe w skali lokalnej i ogólnopolskiej.
Zalety:
- stabilne źródło finansowania,
- możliwość budowania długofalowego wsparcia dla beneficjentów,
- ulgi podatkowe i preferencje dla organizacji.
Wady:
- status OPP wymaga spełnienia wielu warunków formalnych,
- prowadzenia przejrzystej sprawozdawczości ,
- nie daje pełnej gwarancji wysokich wpływów — zależą one od skutecznej promocji i zaufania podatników.
Podsumowując, uzyskanie statusu OPP otwiera dostęp do 1,5% podatku PIT i innych przywilejów, które zapewniają długoterminowe wsparcie. Kluczowe jest jednak prowadzenie przejrzystych działań i budowanie zaufania wśród podatników.
Jak wybrać najlepsze źródła finansowania?
Nie ma jednej idealnej odpowiedzi. Każda fundacja powinna ocenić:
- czy spełnia wymagania danego programu / konkursu,
- ile czasu i wiedzy potrzeba, aby pozyskać środki z danego źródła,
- jaka jest relacja kosztów do spodziewanych efektów w kontekście danego źródła.
Najlepszym rozwiązaniem jest zwykle dywersyfikacja – korzystanie z kilku źródeł naraz. To daje większe bezpieczeństwo i pozwala uniezależnić się od jednego partnera czy projektu.
W czym możemy Ci pomóc?
Jako zespół zakładamy fundacje na zlecenie naszych klientów, przygotowując wszystkie niezbędne dokumenty i wspierając w procesie rejestracji. Nasze doświadczenie sięga jednak dużo dalej – pomagamy również w pozyskiwaniu środków na działalność fundacji.
Jeśli chcesz skorzystać z naszych umiejętności, wypełnij formularz kontaktowy – odezwiemy się i wspólnie zastanowimy się, jak najlepiej wesprzeć Twoją fundację, niezależnie od tego, czy dopiero o niej myślisz, czy też prowadzisz już swoją organizację non profit.
Podsumowanie
Skąd fundacje biorą pieniądze? Z wielu miejsc: od społeczności (crowdfunding), od państwa i samorządów (dotacje), od biznesu, z własnej działalności gospodarczej i odpłatnej, z programów wspierających zatrudnienie oraz dzięki statusowi OPP. Każde z tych źródeł ma swoje plusy i minusy, ale dopiero ich połączenie daje solidne podstawy do rozwoju.
Dywersyfikacja źródeł finansowania fundacji to klucz do stabilności i skutecznego działania.
